Trong những năm gần đây, nền giáo dục thế giới đã chứng kiến một sự chuyển mình mạnh mẽ: trọng tâm từ điểm số và điểm trung bình sang việc chú trọng vào quá trình học tập và khả năng Học tập ở mức độ thành thạo (Mastery).

Tại DGS, sự thay đổi này là kim chỉ nam để chúng tôi quyết định áp dụng hệ thống Đánh giá theo chuẩn năng lực (Standards-Based Grading - SBG) thay cho cách chấm điểm theo phần trăm hoặc điểm chữ truyền thống. Sự thay đổi này được phản ánh rõ nét trong các báo cáo học tập của trường – nơi mỗi môn học không chỉ là một con số, mà là lộ trình tiến bộ của học sinh đối với từng mục tiêu học tập cụ thể theo thời gian.

Sự chuyển dịch này không phải là ngẫu nhiên. Trước một thế giới đang thay đổi chóng mặt dưới tác động của Cách mạng Công nghiệp lần thứ tư (World Economic Forum, 2016; OECD, 2018), các nhà giáo dục trên toàn cầu đang tái định nghĩa lại mục tiêu học tập và chân dung học sinh tốt nghiệp. 
Câu hỏi cốt lõi trong sự dịch chuyển mạnh mẽ này chính là: "Học sinh thực sự biết và hiểu gì, và các em có thể tự mình thực hiện được những gì?"

“Học tập ở mức độ thành thạo” (Mastery) là gì?

Học tập ở mức độ thành thạo là khi học sinh chứng minh được sự hiểu biết rõ ràng, nhất quán và độc lập về một mục tiêu hoặc tiêu chuẩn học tập cụ thể (Bloom, 1968; Guskey, 2010). Để đạt được điều này, các em cần tiếp thu các kỹ năng thành phần, thực hành cách kết hợp chúng và biết khi nào nên áp dụng những gì đã học vào thực tế (Ambrose et al., 2010). Thành thạo kiến thức không có nghĩa là phải trở nên hoàn hảo hay làm bài nhanh hơn người khác. 

Thay vào đó, việc học của mỗi học sinh được đo lường dựa trên những gì các em cần biết và có thể làm được tại mỗi giai đoạn trên hành trình đi tới thành công. Tại DGS, điểm số cuối cùng phản ánh sự tiến bộ của học sinh theo thời gian, thay vì chỉ dựa vào kết quả của một bài kiểm tra duy nhất.

Tại sao chúng ta cần thay đổi cách chấm điểm truyền thống?

Cách chấm điểm truyền thống thường gộp chung kết quả học tập với sự nỗ lực vào cùng một con số; đôi khi thái độ hay cảm xúc của học sinh cũng làm sai lệch ý nghĩa của điểm số đó  (Brookhart et al., 2016). Mặc dù cách chấm điểm này rất quen thuộc, nhưng nó có thể gây hiểu lầm và thiếu chính xác.

Một trường hợp ví dụ: Hai học sinh cùng đạt 80% trong một bài kiểm tra, nhưng mức độ hiểu bài của các em có thể hoàn toàn khác nhau. Học sinh thứ nhất hiểu cách giải tất cả các câu hỏi, nhưng bị trừ điểm vì trình bày chưa khoa học hoặc thiếu các bước trung gian. Học sinh thứ hai trình bày rất đẹp và đầy đủ, nhưng lại áp dụng sai phương pháp một cách hệ thống, cho thấy em đang hiểu sai bản chất vấn đề.

Một điểm số duy nhất không thể thể hiện được cho phụ huynh hay học sinh biết các em đã học được gì, còn thiếu sót chỗ nào, hay cần cải thiện ra sao. Báo cáo học tập tại DGS được thiết kế để giúp phụ huynh nhìn thấy rõ hơn những thế mạnh và những phần con em mình cần được hỗ trợ thêm.

Những ưu điểm của Đánh giá theo chuẩn năng lực (SBG)

Hệ thống SBG báo cáo sự tiến bộ của học sinh dựa trên các mục tiêu học tập cụ thể, giúp nhà trường cung cấp những phản hồi chi tiết và có ý nghĩa hơn cho học sinh; xác định chính xác điểm mạnh và những lỗ hổng kiến thức của từng em; hỗ trợ học sinh kịp thời ngay từ giai đoạn đầu, khuyến khích sự phát triển và tính kiên trì.

Thay vì hỏi: "Con được mấy điểm?", giờ đây học sinh sẽ tự hỏi: "Mình đã hiểu rõ phần nào, và phần nào mình cần phải nỗ lực hơn?"

Chuẩn bị hành trang cho tương lai

Trong bối cảnh công nghệ phát triển vượt bậc, mô hình dựa trên "Học tập ở mức độ thành thạo" rất gần gũi với cách con người phát triển kỹ năng trong đời thực, tại đại học và nơi làm việc. Thành công sau khi rời ghế nhà trường phụ thuộc vào khả năng giải quyết vấn đề, tư duy phản biện, khả năng thích nghi và không ngừng hoàn thiện bản thân – chứ không nằm ở điểm trung bình (World Economic Forum, 2020).

Việc chuyển sang hệ thống SBG thể hiện cam kết của DGS về sự minh bạch, công bằng và giáo dục thực chất. Điều này giúp học sinh tự làm chủ quá trình tiến bộ của mình, đồng thời mang lại cho phụ huynh một bức tranh rõ nét về hành trình trưởng thành của con. Cuối cùng, chúng tôi tin rằng điểm số phải đại diện cho những gì quan trọng nhất: sự hiểu biết thực thụ và kiến thức bền vững.

Tài liệu tham khảo
Ambrose, S. A., Bridges, M. W., DiPietro, M., Lovett, M. C., & Norman, M. K. (2010). How
learning works. Jossey-Bass.
Bloom, B. S. (1968). Learning for mastery. Evaluation Comment, 1(2).
Brookhart, S. M., Guskey, T. R., Bowers, A. J., et al. (2016). A century of grading research.
Review of Educational Research, 86(4), 803–848.
Guskey, T. R. (2010). Lessons of mastery learning. Educational Leadership, 68(2), 52–57.
Guskey, T. R. (2015). On your mark. Solution Tree.
OECD. (2018). The future of education and skills: Education 2030.
World Economic Forum. (2016). New vision for education.
World Economic Forum. (2020). Schools of the future.
 

Tóm lược các điểm chính:

• Một bài kiểm tra không quyết định toàn bộ kết quả của học sinh tại DGS.
• Sự tiến bộ được ghi nhận qua thời gian và từ nhiều minh chứng học tập khác nhau.
• Những nhận xét cụ thể được dùng làm kim chỉ nam để học sinh cải thiện.
• Phụ huynh nhận được thông tin rõ ràng về điểm mạnh, lỗ hổng kiến thức và các bước cần làm tiếp theo của con.
• Phương pháp này trang bị cho học sinh nền tảng vững chắc để bước vào đại học và thế giới thực tế.